Nu de ramen weer vaker dicht blijven, valt het meteen op: de kattenbak stinkt en die lucht blijft in de woonkamer hangen. Meestal ligt het niet aan je kat en ook niet aan de vulling die je koopt, maar aan het ritme waarmee je de bak bijhoudt en aan de plek waar hij staat. Met een paar vaste gewoontes is de geur binnen een week weg, zonder geurspray die het probleem alleen maskeert.
Waarom je kattenbak stinkt
Die scherpe lucht is ammoniak. Kattenurine bevat ureum, en zodra bacteriën de tijd krijgen, breken ze dat af tot ammoniak. Hoe langer de urine in de bak blijft liggen, hoe sterker het ruikt. Daar komen de bekende valkuilen bij:
- Eén keer per dag scheppen. Voor de meeste huishoudens is dat te weinig.
- Te weinig vulling. Onder de 5 cm zakt de urine door naar de bodem en trekt in het plastic.
- Een bak met deksel. Die houdt de geur binnen tot je hem opent, en veel katten vinden zo'n bak benauwd.
- Te weinig bakken. Twee katten op één kattenbak gaat vroeg of laat mis.
- Een oude, bekraste bak. Krassen zuigen urine op en blijven ruiken, hoe goed je ook poetst.
Het schema dat de geur weghaalt
- Schep twee keer per dag, 's ochtends en 's avonds, en haal niet alleen de ontlasting eruit maar ook de natte klonten.
- Vul bij tot 5 à 7 cm. Elke schepbeurt haalt vulling weg; wat overblijft is vaak te dun.
- Maak de bak elke twee tot vier weken helemaal leeg. Boen hem om met heet water en een beetje geurloos afwasmiddel of groene zeep.
- Gebruik geen chloor of ammoniakhoudende reiniger. Ammoniak ruikt voor je kat naar de urine van een andere kat, en dan gaat hij ernaast plassen. Verdunde azijn (1 deel azijn op 3 delen water) werkt wel en pakt kalk- en urineresten aan.
- Droog de bak goed af voor je nieuwe vulling erin doet. Vulling die op een natte bodem valt, koekt vast en begint juist te ruiken.
- Vervang een plastic bak elke één à twee jaar, of eerder als de bodem ruw aanvoelt.
Vulling, plek en het aantal bakken
Klontvormende vulling op bentonietbasis sluit urine snel in, zodat je hem in één keer weg kunt scheppen. Silicavulling neemt vocht goed op, maar laat de geur van ontlasting meer door. Kies in beide gevallen een ongeparfumeerde variant: het parfum is binnen een dag verdwenen en een deel van de katten mijdt een sterk geurende bak.
Voor het aantal geldt een simpele vuistregel: één bak per kat, plus één extra. Bij twee katten dus drie bakken, verspreid over verschillende plekken en niet met z'n drieën in dezelfde hoek.
Zet de bak ergens rustig neer, waar je kat niet gestoord wordt, maar nooit in een dichte kast of een klein bijkeukentje zonder ventilatie: daar blijft de lucht staan. Ook niet naast de voer- en waterbak, want veel katten eten minder als de kattenbak er vlak naast staat.
Wanneer de geur een signaal is
Ruikt de urine ineens veel scherper, plast je kat naast de bak, vaker dan normaal of juist opvallend weinig, of zie je bloed? Maak dan een afspraak bij de dierenarts. Blaasontsteking, nierproblemen en diabetes veranderen zowel de geur als de frequentie, en hoe eerder dat gezien wordt, hoe beter. Ongecastreerde katers sproeien bovendien met een bijzonder doordringende geur; die los je niet op met vaker schoonmaken.
Als de geur in de kamer zit en niet in de bak
Is de bak schoon en ruik je het toch? Dan zit de geur in wat eromheen ligt: het matje, de plint, de vloer. Lucht kort en krachtig, vijf tot tien minuten met tegenover elkaar liggende ramen open, in plaats van een raam dat de hele dag op een kier staat. Leg een wasbaar matje onder de bak om korrels op te vangen en was het wekelijks. Is er urine op de laminaatvloer of de plint gekomen, gebruik dan een enzymatische reiniger: die breekt het ureum af, terwijl een gewone allesreiniger het vooral uitsmeert. En zet geen geurstokjes naast de bak, want in combinatie met ammoniak ruikt dat alleen maar erger.
Nog iets wat opvalt zodra de ramen dichtgaan: haren. Blijft je kat meer binnen, dan zie je het meteen op de bank en op de plaids. Een herbruikbare ontharingsroller scheelt je een dagelijkse ronde met plakrollen. De rest van onze spullen voor huis en huisdier vind je in de volledige collectie.
Samengevat: twee keer per dag scheppen, een laag van 5 tot 7 cm, ongeparfumeerde vulling en één bak meer dan je katten hebt. In negen van de tien gevallen is dat genoeg.