De herfst is begonnen en in parken, lanen en tuinen liggen weer overal paardenkastanjes: de glanzende bruine zaden die van de paardenkastanjeboom vallen. Veel honden rennen erachteraan, bijten erop of willen ze mee naar huis nemen. Zijn paardenkastanjes giftig voor honden? Ja. Ze bevatten een gifstof die esculine heet, en een hele kastanje kan bovendien vast komen te zitten in de darmen. We vertellen je op welke symptomen je moet letten, wat je doet als je hond er een opeet en hoe je het voorkomt tijdens het wandelen.
Waarom zijn paardenkastanjes giftig voor honden?
De paardenkastanje is het zaad van de paardenkastanjeboom (Aesculus hippocastanum), een sierboom die je in veel parken en lanen ziet. De zaden, bladeren, schors en groene bolsters bevatten esculine en andere stoffen die saponinen heten. Die irriteren de maag en de darmen. Daarom uit een vergiftiging zich meestal in braken en diarree.
Het tweede gevaar is mechanisch. Een paardenkastanje is hard, rond en zo groot als een walnoot: precies de vorm die in de keel kan blijven steken of de darmen kan verstoppen, vooral bij kleine en middelgrote honden. Een verstopping is vaak ernstiger dan het gif zelf en het kan een tot twee dagen duren voordat je er iets van merkt.
Symptomen van paardenkastanjevergiftiging bij honden
De symptomen verschijnen meestal een tot zes uur nadat je hond de kastanje heeft gegeten, maar het kan ook een dag of langer duren. Let op of je hond last heeft van:
- Braken, soms herhaaldelijk
- Diarree, soms met bloed
- Kwijlen en pijn als je aan zijn buik komt
- Verminderde eetlust
- Onrust of ongewone vermoeidheid
- Uitdroging na een paar keer braken
Als de kastanje een verstopping veroorzaakt, kun je ook zien dat hij perst zonder resultaat, kokhalst zonder iets uit te spugen, met een bolle rug staat of ineens zijn eten weigert. Bij elk van deze signalen moet je nog dezelfde dag naar de dierenarts.
Wat te doen als je hond een paardenkastanje heeft gegeten
- Haal rustig uit zijn bek wat er nog in zit, zodat hij het niet snel doorslikt.
- Ga na hoeveel hij er heeft gegeten en wanneer. Kijk of ze heel of stukgekauwd waren en maak een foto of bewaar een stukje als je niet zeker weet wat het was. De dierenarts gaat ernaar vragen.
- Bel meteen je dierenarts, ook als je hond in orde lijkt, vooral als het een kleine hond is of als hij een hele kastanje heeft doorgeslikt. Is de praktijk gesloten, ga dan naar een dierenspoedkliniek die 24 uur per dag open is.
- Probeer hem thuis niet te laten braken. Zout water en andere huismiddeltjes zijn gevaarlijk, en een harde kastanje uitbraken kan tot verstikking leiden. Als braken opwekken nodig is, doet de dierenarts dat op een veilige manier.
- Houd hem de volgende 48 uur goed in de gaten, ook als het braken is gestopt: controleer of hij normaal eet, drinkt en poept.
Het goede nieuws: met een tijdige behandeling herstellen de meeste honden binnen een paar dagen volledig. Dodelijke gevallen zijn zeldzaam.
En eikels en tamme kastanjes?
Paardenkastanjes zijn niet het enige herfstgevaar. Eikels bevatten looistoffen (tannines) die spijsverteringsproblemen en, in grote hoeveelheden, nierschade kunnen veroorzaken; de groene eikels die aan het begin van het seizoen vallen, gelden als het schadelijkst. Tamme kastanjes, die je kunt poffen, zijn niet giftig, maar hun stekelige bolsters kunnen bek en poten verwonden, en een hele kastanje blijft een verstikkingsrisico.
Het verschil zie je snel: de paardenkastanje is glanzend en rond en groeit in een groene bolster met een paar korte, stompe stekels, terwijl de tamme kastanje in een punt uitloopt en groeit in een bolster vol dunne, dichte stekels.
Zo bescherm je je hond in het kastanjeseizoen
- Weet waar de bomen staan. Paardenkastanjes staan veel in parken, bij scholen en langs lanen. Vermijd die stukken tot de laatste kastanjes zijn gevallen, meestal eind oktober, of loop er met je hond aan de lijn.
- Leer hem een goed ‘laat maar’ en ‘los’. Oefen thuis met voorwerpen die hem weinig interesseren en beloon hem met iets lekkerders. Een hond die een kastanje inruilt voor een snoepje is veel veiliger dan een hond die je achterna moet zitten.
- Controleer je tuin. Heb je een paardenkastanje of een eik in de tuin, ruim dan zolang de vruchten vallen om de paar dagen de gevallen kastanjes en eikels op.
- Bewaar kastanjes die mee naar binnen komen buiten zijn bereik, zoals die de kinderen hebben verzameld of die je als herfstdecoratie gebruikt.
- Overweeg een korfmuilkorf als hij alles opeet wat hij vindt. Een goed passende muilkorf laat hem hijgen en drinken, maar voorkomt dat hij dingen van de grond oppakt. Laat hem er stap voor stap en met beloningen aan wennen.
Geef zijn speurinstinct een veilige uitlaatklep
Veel honden eten op wat ze vinden, omdat speuren en eten vinden heel belonend voor ze is. Die gewoonte leer je hem niet in één dag af, maar als je dat instinct thuis regelmatig een uitlaatklep geeft, wordt het minder. Verstop een deel van zijn voer in de tuin zodat hij het met zijn neus moet zoeken, of geef hem zijn eten in een anti-schrokbak, waardoor een hap van dertig seconden een paar minuten werk wordt. Combineer dat met een goed getraind ‘laat maar’ en je herfstwandelingen worden een stuk ontspannener.
Heeft je hond een paardenkastanje gegeten? Bel dan de dierenarts in plaats van af te wachten wat er gebeurt.