Elk jaar in oktober hetzelfde: je zet de verwarming voor het eerst aan en één radiator is onderin warm en bovenin ijskoud. Bijna altijd zit er lucht in het systeem. De kamer doet er twee keer zo lang over om warm te worden, de ketel draait harder dan nodig en de oplossing kost je letterlijk vijf minuten. Hier lees je alles over radiatoren ontluchten: hoe je het zelf veilig doet en wat je moet controleren als er daarna nog steeds één koud blijft.
Hoe weet je of er lucht in de radiator zit
Niet elke koude radiator zit vol lucht. Let op het patroon:
- Onderin warm, bovenin koud: er zit lucht in. Dat los je op met ontluchten.
- Onderin koud, bovenin warm: dat is geen lucht, maar slib en roest die zich onderin hebben verzameld. Daar is een spoeling van het systeem voor nodig, en dat is werk voor een installateur.
- De hele radiator koud én de aanvoerleiding ook koud: de kraan staat dicht of de pen onder de thermostaatknop zit vast.
- Klotsend water of geborrel: het klassieke teken van lucht die meecirculeert.
Wat je nodig hebt
- Een ontluchtingssleuteltje (het bekende vierkante model) of een platte schroevendraaier, afhankelijk van het ontluchtingsventiel op je radiator.
- Een bakje of een glas om het water op te vangen.
- Een oude doek. Het water uit het systeem komt er troebel uit en geeft vlekken.
- Handschoenen als je installatie al warm is: het water kan er boven de 60 °C uit komen.
Radiatoren ontluchten: stap voor stap
- Zet de ketel of de pomp uit en wacht 30 tot 60 minuten. Als het water stilstaat, stijgt de lucht naar de hoogste punten en komt die er in één keer uit in plaats van rond te blijven gaan.
- Begin bij de laagste radiator die het dichtst bij de ketel zit en eindig bij de hoogste en verste. In een gebouw met meerdere verdiepingen: van beneden naar boven.
- Zet het bakje onder het ventiel en houd de doek er vlak onder.
- Draai het ventiel een kwart- tot halve slag open naar links. Draai het er niet helemaal uit: het kan eruit schieten en dán heb je pas een probleem.
- Je hoort gesis. Houd het open tot er een constante straal water zonder luchtbellen uit komt.
- Draai dicht zonder kracht te zetten. Te vast aandraaien beschadigt het rubbertje en dan gaat het lekken.
- Herhaal dit bij de rest van de radiatoren in dezelfde volgorde.
- Controleer de waterdruk. Bij het ontluchten haal je water uit het systeem. Bij een koude installatie is 1 tot 1,5 bar normaal. Is de druk onder de 1 bar gezakt, vul dan bij via de vulkraan tot die waarde en ontlucht de hoogste radiator nog een keer.
Ontlucht en nog steeds koud: wat nu
Controleer deze vier dingen voordat je iemand belt:
- Vastzittende pen. Draai de thermostaatknop eraf. Daaronder zie je een klein metalen pennetje. Druk het een paar keer in: het hoort vanzelf terug te veren. Zit het vast, beweeg het dan voorzichtig met een tang; geeft het niet mee, dan moet de knop vervangen worden.
- De kranen van de installatie. De aanvoerkraan open en de afsluiter op de retour ook.
- Slib. Is hij onderin koud, dan helpt ontluchten niets. Dan moet het systeem chemisch gespoeld worden.
- Een hele koude streng in een appartementencomplex. Dat ligt niet aan jouw woning: meld het bij de VvE of de beheerder.
Moet je om de paar weken ontluchten, dan komt er ergens lucht in het systeem. Laat het nakijken voordat het echt koud wordt.
Meer warmte uit dezelfde radiator
Nu je er toch staat:
- Zuig de binnenkant van de lamellen schoon. Opgehoopt stof werkt isolerend en wordt bij het opstarten door de hele kamer verspreid.
- Zet hem niet dicht. Een lang gordijn ervoor stuurt de warmte rechtstreeks naar het raam, en een bank ertegenaan vangt alles op.
- Radiatorfolie erachter als de radiator tegen een buitenmuur hangt.
- Laat de thermostaatknop vrij. Zit hij weggewerkt in een ombouw, dan meet hij de temperatuur verkeerd en slaat hij te vroeg af.
- Stel de temperatuur goed in: 20-21 °C in de woonkamer en 18 °C in de slaapkamer. Elke graad erbij zie je terug op de energierekening.
- Lucht 5 tot 10 minuten met tocht in plaats van het raam de hele ochtend op een kier te laten staan, en draai de thermostaatknop intussen dicht.
Maak je je huis klaar voor de herfst? In de webshop van Velia Select vind je huishoud- en schoonmaakartikelen om alles op orde te hebben voordat de vorst inzet.
Hoe vaak moet je ontluchten?
Eén keer per jaar is voor de meeste huizen genoeg, en het beste moment is vlak voordat je de verwarming aanzet, tussen eind september en oktober. Doe het ook elke keer als je water bijvult, want nieuw water brengt altijd lucht mee.