De kou is er, de verwarming staat al aan en toch voel je tocht bij het raam. Koop niet meteen tochtstrips, maar kijk eerst naar het beslag. Bij de meeste kunststof draaikiepramen, en ook bij veel aluminium en houten ramen, ben je maar een paar minuten bezig om je ramen in de winterstand te zetten en heb je alleen een inbussleutel nodig: het komt erop neer dat de vleugel strakker tegen het kozijn drukt.
Wat is de winterstand van ramen?
Op de zijkant van de raamvleugel (het deel dat opengaat) zitten kleine ronde of ovale onderdeeltjes: de excenters of sluitnokken. Als je het raam sluit, vallen ze in de sluitplaten op het kozijn. Door ze te draaien verander je hoe hard de vleugel tegen het afdichtingsrubber drukt.
- Winterstand: de hoogste druk. Het rubber wordt samengedrukt en er ontsnapt minder warmte door de kieren.
- Neutrale stand: de fabrieksinstelling, een middenweg.
- Zomerstand: minder druk, zodat de rubbers worden ontlast en de lucht zich iets beter kan verversen.
Vaste ramen (die niet opengaan) en sommig oud of heel eenvoudig beslag hebben deze instelling niet. Zijn de excenters van je raam helemaal rond en staat er geen enkele markering op? Kijk dan in de handleiding van de fabrikant.
Wanneer zet je de ramen in de winterstand?
Het beste moment is oktober of begin november, voordat de echte kou begint. In het voorjaar, rond maart of april, zet je ze terug in de zomerstand of de neutrale stand. Laat de winterstand niet het hele jaar staan: voortdurend maximale druk laat de rubbers en het beslag sneller slijten.
Zo zet je je ramen stap voor stap in de winterstand
- Pak het juiste gereedschap. Meestal is een inbussleutel van 4 mm genoeg. Voor sommig beslag heb je een torxsleutel, een platte schroevendraaier of een tang nodig; dat hangt af van de fabrikant.
- Zet het raam open en maak het schoon. Ga met een vochtige doek over de zijkant van de vleugel en over de rubbers. Ook stof en zand op het rubber zorgen ervoor dat er lucht binnenkomt.
- Zoek alle excenters. Ze zitten aan de zijkanten van de vleugel en bij grote ramen en balkondeuren ook aan de boven- en onderkant. Meestal zijn het er drie of meer per vleugel, afhankelijk van de grootte van het raam.
- Let op de markering. Op elk onderdeel staat normaal gesproken een streepje, een puntje of een ovale vorm. Meestal betekent een markering richting het rubber de winterstand, de andere kant op de zomerstand en in het midden de neutrale stand. Elke fabrikant geeft het op zijn eigen manier aan, dus kijk bij twijfel in de handleiding.
- Draai elke excenter. Draai hem tot de markering naar het rubber wijst. Zonder te forceren: als een onderdeel veel weerstand geeft, ga dan niet door.
- Zet ze allemaal in dezelfde stand. Blijft er één in de zomerstand staan, dan drukt de vleugel ongelijkmatig aan en blijft het op die plek tochten.
- Sluit het raam en probeer de hendel. In de winterstand gaat de hendel wat zwaarder, en dat is normaal. Moet je er echt kracht op zetten, draai de excenters dan een klein beetje terug.
De papiertest
Leg een vel papier tussen de vleugel en het kozijn en sluit het raam. Probeer het papier eruit te trekken. Komt het er zonder weerstand uit, dan sluit het raam op die plek niet strak genoeg. Herhaal de test op een paar plekken: boven, onder en aan beide zijkanten. Een goed afgesteld raam houdt het papier rondom met ongeveer dezelfde kracht vast.
De rubbers: zonder goede rubbers helpt afstellen niet
Maximale druk heeft geen zin als het rubber hard, gescheurd of platgedrukt is. Was de rubbers eens per jaar, het liefst meteen bij het afstellen, met water en een beetje afwasmiddel, droog ze af en behandel ze met een verzorgingsmiddel voor rubbers (bijvoorbeeld op siliconenbasis). Geef het beslag een paar druppels speciale olie voor ramen. Zijn de rubbers beschadigd, vervang ze dan door nieuwe.
Ramen sluiten beter, maar hoe zit het met vocht?
De winterstand vermindert tocht, maar ook de natuurlijke luchtverversing. Zie je water op de ramen verschijnen, lucht dan een paar keer per dag vijf à tien minuten met de ramen wijd open. Meer tips vind je in onze gids om condens op de ramen te voorkomen en in ons artikel over hoe je je huis warm houdt.
Wanneer bel je een monteur?
Tocht het na het afstellen en het vervangen van de rubbers nog steeds, schuurt de vleugel langs het kozijn, klemt de hendel of is er een onderdeel van het beslag kapot? Bel dan een raamspecialist. En komt de kou binnen bij de aansluiting tussen kozijn en muur, en niet tussen vleugel en kozijn? Dan zit het probleem meestal in de montage en lost afstellen het niet op.
Wil je het dit najaar gezelliger maken in huis? Bekijk onze selectie voor thuis.