Witte schilfers die in je kruidenthee drijven, een ruw laagje op de bodem en een waterkoker die er steeds langer over doet om water te verwarmen: dat is kalk. In grote delen van Spanje is het water hard en ontstaat er snel kalk, zeker in de herfst, als je vaker thee en kruidenthee zet. Een speciaal middel heb je niet nodig. Hier lees je alles over waterkoker ontkalken met wat je in de keuken hebt: citroenzuur, azijn of citroen, met precieze hoeveelheden.
Waar komt de kalk in de waterkoker vandaan en is het schadelijk?
Kalk bestaat vooral uit calcium- en magnesiumcarbonaat, dat neerslaat als je hard water verwarmt. Op zich is het niet gevaarlijk voor je gezondheid, maar het heeft wel nadelen:
- het werkt isolerend, waardoor het water langer nodig heeft om te koken en de waterkoker meer stroom verbruikt;
- het tast de smaak en het uiterlijk van thee, kruidenthee en koffie aan;
- een dikke laag kan de levensduur van het verwarmingselement verkorten.
Waterkoker ontkalken met citroenzuur
Dit is de effectiefste en makkelijkste methode, want citroenzuur laat geen geur achter.
- Doe ongeveer een liter water in de waterkoker (of genoeg om alle kalk te bedekken) en twee eetlepels citroenzuur.
- Breng het water aan de kook en laat het 20 tot 30 minuten staan. Is de laag dik, breng het dan nog een keer aan de kook.
- Giet het mengsel weg en verwijder de resten met een zachte spons. Gebruik geen metalen schuursponsje: dat krast de bodem en de wanden.
- Vul de waterkoker met schoon water, kook het en giet het weg. Herhaal dit nog een keer om alle zuurresten te verwijderen.
Vul niet verder dan de MAX-streep: tijdens het koken gaat het mengsel dat de kalk oplost schuimen en kan het overkoken.
Azijn of citroen als je geen citroenzuur hebt
Witte azijn lost kalk net zo goed op. Meng het met water in een verhouding van 1:2, breng aan de kook, laat het een uur inwerken en volg dezelfde stappen als bij citroenzuur. Er is maar één nadeel: de geur. Kook daarna twee of drie keer schoon water en zet een raam open.
Citroen werkt bij dunne laagjes. Snijd één of twee citroenen in plakjes, bedek ze met water, breng aan de kook en laat een halfuur staan. De keuken ruikt heerlijk, maar tegen een dikke kalklaag is citroen niet opgewassen.
En zuiveringszout? Het duikt in veel tips op, maar helpt niet tegen kalk, omdat het geen zuur is. Het is nuttiger om de buitenkant van de waterkoker schoon te maken of nare geurtjes te verwijderen.
Het filter, de behuizing en fluitketels voor op het fornuis
- Het filter in de schenktuit kan er meestal uit. Leg het een halfuur in water met citroenzuur en spoel het af.
- De behuizing maak je schoon met een vochtige doek. Dompel een elektrische waterkoker nooit onder in water en houd de voet uit de buurt van vocht.
- Fluitketels voor gas of inductie ontkalk je op dezelfde manier, met citroenzuur of azijn. Zijn ze geëmailleerd, schrob ze dan niet met harde schuursponsjes.
Veelgemaakte fouten bij het ontkalken van de waterkoker
- De kalk wegschrapen met een mes of lepel. Je krast gemakkelijk de bodem of beschadigt de verwarmingsplaat. Los een dikke kalklaag liever in twee of drie rondes op dan hem weg te schrapen.
- Direct daarna thee zetten. Als je niet goed naspoelt, smaakt het water zuur. Twee keer schoon water koken is het minimum.
- Middelen mengen. Ontkalkers uit de winkel werken prima, maar gebruik ze volgens de gebruiksaanwijzing en voeg er geen azijn of citroenzuur aan toe.
- Signalen negeren. Maakt de waterkoker veel lawaai, duurt het een stuk langer dan vroeger of slaat hij af voordat het water kookt? Dan zit er al flink wat kalk in. Stel het niet uit.
Hoe vaak je moet ontkalken en hoe je minder kalk krijgt
Bij hard water ontkalk je de waterkoker ongeveer om de twee à drie weken; bij zacht water is om de twee à drie maanden genoeg. Wacht niet tot de laag dik is: een dun laagje is in een kwartier weg, een dikke laag heeft meerdere rondes nodig.
Weet je niet hoe hard je kraanwater is? De meeste waterbedrijven publiceren de wateranalyses op hun website, inclusief de hardheid. Er zijn ook eenvoudige teststrips te koop bij de drogist en in de bouwmarkt.
Kalk hoopt zich langzamer op als je:
- 's nachts geen water in de waterkoker laat staan: giet weg wat over is en laat het deksel open, zodat hij kan drogen;
- alleen het water kookt dat je gaat gebruiken (zo bespaar je meteen stroom);
- water uit een waterfilterkan gebruikt.
Meer praktische spullen voor in huis vind je in onze complete selectie.