Je doet midden in de nacht het licht in de badkamer aan en ziet een zilverkleurig beestje razendsnel wegschieten in een voeg. Het is een zilvervisje. Vraag je je af hoe je zilvervisjes bestrijden aanpakt? Goed nieuws: het is op te lossen, en daarvoor hoef je niet alles vol insecticide te spuiten. Deze insecten steken niet en brengen geen ziektes over, maar ze wijzen op een vochtprobleem en als ze blijven, kunnen ze papier, boeken en soms kleding aantasten. Hier lees je waarom ze opduiken, welke huismiddeltjes echt werken en wanneer het de moeite waard is om een professional in te schakelen.
Wat zijn zilvervisjes en zijn ze gevaarlijk?
Het zilvervisje (Lepisma saccharina) is ongeveer een centimeter lang, heeft een langgerekt lijf bedekt met zilverachtige schubben en drie draadjes aan het achterlijf. Het is een nachtdier, schuwt het licht en beweegt zich in een razendsnelle zigzag die aan een visje doet denken, vandaar de naam. Het kan meerdere jaren oud worden, dus een paar exemplaren zijn al genoeg om het probleem lang te laten duren.
Ze bijten mensen en huisdieren niet en brengen geen ziektes over. De schade is materieel: ze leven van zetmeel en cellulose, dus papier, karton, boekbinderslijm, behang, kruimels en stoffen als katoen of linnen. In veel huizen in Nederland en België zit ook het papiervisje (Ctenolepisma longicaudata), iets groter en bestand tegen drogere omstandigheden; dat bestrijd je op dezelfde manier.
Waarom zitten er zilvervisjes in huis?
Er zitten bijna altijd drie factoren achter:
- Hoge luchtvochtigheid. Ze gedijen bij een relatieve luchtvochtigheid boven de 70%. Daarom zitten ze vaak in badkamers, keukens, kelders en bergingen.
- Schuilplekken. Loszittende voegen, plinten met een kier, scheurtjes in de tegels en de ruimte onder de gootsteen.
- Voedsel binnen handbereik. Kartonnen dozen, stapels kranten, slecht afgesloten meel of ontbijtgranen en etensresten.
In de herfst zie je ze het vaakst: er wordt minder gelucht, de was droogt binnen en de condensatie schiet omhoog. Herkenbaar? Lees dan ook onze gids over vocht in huis voorkomen in de herfst, want het vocht aanpakken is het halve werk. En als ze in je bed of slaapkamer opduiken? Ze komen niet voor jou: meestal liggen er papieren of dozen in de buurt of is er een vochtige muur.
Zilvervisjes bestrijden: stap voor stap
- Zoek de haard. Doe de lichten uit, wacht een kwartier en controleer met een zaklamp de voegen, de achterkant van het toilet, het badkamermeubel en de plinten. Waar je er de meeste ziet, zit het nest.
- Verlaag de luchtvochtigheid. Lucht tien minuten na elke douchebeurt, zet de afzuiging aan, verhelp elke druppelende kraan of lekkage en zet zo nodig een luchtontvochtiger neer. Een goedkope hygrometer laat zien of je onder de 50-60% zit, het punt waarop ze zich niet meer thuis voelen.
- Zuig grondig. Ga met het smalle mondstuk langs kieren, plinten en planken. Zo verwijder je eitjes en beestjes. Gooi de zak weg of leeg het stofreservoir buiten.
- Neem hun voedsel weg. Vervang kartonnen dozen door plastic bakken met deksel, bewaar meel, pasta en ontbijtgranen in luchtdichte potten en laat geen kranten opstapelen.
- Dicht de kieren. Een beetje siliconenkit of vulmiddel in voegen en langs plinten neemt hun schuilplek weg en voorkomt dat ze terugkomen.
Zilvervisjes op een natuurlijke manier bestrijden met huismiddeltjes
Deze middeltjes werken het best als je eerst de luchtvochtigheid hebt verlaagd. Op zichzelf verkleinen ze de populatie, maar ze ruimen haar niet helemaal op.
| Middel | Zo gebruik je het | Waarvoor |
|---|---|---|
| Potjesval | Een glazen pot met schilderstape aan de buitenkant en een stukje brood erin. Ze klimmen via de tape omhoog, vallen erin en kunnen niet tegen het gladde glas op. | Vangen en zien hoeveel het er zijn |
| Vochtige krant | Rol een krant op, maak hem vochtig, zet hem vast met een elastiekje en leg hem 's nachts neer. Gooi hem 's ochtends in een dichtgeknoopte zak weg. | Beestjes vangen |
| Diatomeeënaarde | Een dun laagje, van voedingskwaliteit, in kieren en achter meubels. Werkt alleen als het droog is; vervang het als het nat wordt. | Ze bij contact doden |
| Lavendel, ceder of kruidnagel | Zakjes of blokjes in kasten en op planken. | Ze op afstand houden, niet de plaag uitroeien |
Zuiveringszout gemengd met suiker is een populair middel, maar het resultaat wisselt sterk; diatomeeënaarde is betrouwbaarder. Boorzuur werkt wel, maar is giftig bij inslikken: zet het nooit binnen bereik van kinderen of huisdieren.
Zilvervisjes in de badkamer, de keuken en kasten
In de badkamer
Dat is hun favoriete plek. Controleer de kitranden van het bad en de douchebak, laat geen natte handdoeken op een hoop liggen en laat na het douchen de deur openstaan, zodat de ruimte sneller opdroogt.
In de keuken
Kijk onder de gootsteen of er geen klein lek is, veeg kruimels uit de hoeken van de kastjes en sluit droge levensmiddelen goed af.
In kledingkasten en boekenkasten
Berg kleding schoon en goed droog op, vermijd kartonnen dozen en laat wat ruimte tussen de boeken en de muur. Dezelfde maatregelen helpen ook tegen andere textielplagen, zoals we uitleggen in onze gids over kleermotten in kleding bestrijden.
Wanneer schakel je een professional in?
Zie je na vier tot zes weken maatregelen nog steeds elke nacht meerdere exemplaren, of zijn ze begonnen aan documenten of waardevolle boeken, bel dan een ongediertebestrijder. Kies een gecertificeerd bedrijf en vraag naar hun certificering voordat je opdracht geeft.
Kort samengevat
Wil je zilvervisjes echt kwijt, dan moet je de oorzaak aanpakken: minder vocht, minder schuilplekken en geen voedsel binnen hun bereik. Met dat en een paar zelfgemaakte vallen zijn ze meestal binnen een paar weken verdwenen. En ben je je huis klaar aan het maken voor de herfst? Neem dan ook een kijkje bij de producten van Velia Select: praktische ideeën voor huis en huisdier die het dagelijks leven makkelijker maken.