Ulubiony sweter może wyjść z pralki o dwa rozmiary mniejszy i sztywny jak wycieraczka. To nie pech: wełna kurczy się pod wpływem ciepła, tarcia i gwałtownych zmian temperatury. Wyjaśniamy, jak prać wełnę ręcznie i w pralce, żeby się nie skurczyła, jak ją suszyć, żeby się nie zdeformowała, i co zrobić, jeśli sweter już się skurczył.
W tym artykule:
- Dlaczego wełna się kurczy
- Przed praniem
- Ręczne pranie wełny
- Pranie wełny w pralce
- Jak ją suszyć
- Ratowanie skurczonego swetra
- Jak ją przechowywać
- Najczęstsze pytania
Dlaczego wełna się kurczy (i jak temu zapobiec)
Każde włókno wełny pokryte jest drobnymi łuskami. Pod wpływem ciepła, tarcia i gwałtownych zmian temperatury łuski się otwierają i zaczepiają o siebie, a ubranie zbija się i kurczy. To tak zwane filcowanie i nie da się go całkowicie odwrócić. Żeby prać wełnę tak, by się nie skurczyła, wystarczą trzy podstawowe zasady:
- Zimna lub letnia woda, maksymalnie 30 °C.
- Ta sama temperatura podczas prania i płukania.
- Żadnego tarcia, wykręcania ani mocnego wirowania.
Przed praniem: metka, detergent i sierść
Najpierw sprawdź metkę: miska z dłonią oznacza pranie ręczne; miska z liczbą – maksymalną temperaturę; a przekreślona miska – że ubrania nie pierze się w wodzie (zwykle oddaje się je do pralni chemicznej).
Używaj detergentu do wełny lub tkanin delikatnych: zwykłe środki, zwłaszcza te z enzymami, mogą uszkodzić włókno, które jest białkiem. Bez wybielaczy i agresywnych odplamiaczy.
Jeśli mieszkasz z psem lub kotem, przejedź najpierw po ubraniu rolką do usuwania sierści wielokrotnego użytku: sierść wczepia się w wełnę, a jeśli jej nie usuniesz, w wodzie rozejdzie się po całym praniu. Jeśli na ubraniu są już kulki, przy okazji sprawdź, jak usunąć mechacenie z ubrań.
Jak prać wełnę ręcznie
- Napełnij miskę zimną lub letnią wodą i rozpuść w niej trochę detergentu do wełny, zanim włożysz ubranie.
- Zanurz je wywrócone na lewą stronę i zostaw do namoczenia na około dziesięć minut.
- Delikatnie je dociskaj, nie trąc i nie wykręcając. Plamy potraktuj kroplą detergentu i opuszkami palców.
- Płucz w wodzie o tej samej temperaturze, aż przestanie się pienić.
- Usuń wodę, dociskając ubranie do dna miski, i nigdy go nie wykręcaj.
Jak prać wełniany sweter w pralce
Jeśli metka na to pozwala, pralka dobrze sobie poradzi przy takich ustawieniach:
- Program do wełny: na zimno lub w 30 °C. Jeśli twoja pralka go nie ma, użyj programu do tkanin delikatnych.
- Wirowanie: niskie, takie jak w programie do wełny, albo od 400 do 600 obrotów.
- Na lewą stronę i w woreczku do prania: to ogranicza tarcie i powstawanie kulek.
- Mały wsad: bez dżinsów i ręczników, które mocno trą.
| Ubranie | Jak prać | Uwaga na |
|---|---|---|
| Gruby sweter | Ręcznie lub program do wełny | Mokry dużo waży: suszyć na płasko |
| Wełniany koc | Program do wełny, jeśli mieści się swobodnie | Nie może być ściśnięty w bębnie |
| Wełniany płaszcz | Zgodnie z metką | Przekreślona miska: bez wody |
Jak suszyć wełnę, żeby się nie zdeformowała
- Rozłóż ubranie na suchym ręczniku, zwiń go i dociśnij, żeby wchłonął wodę.
- Połóż je poziomo na innym suchym ręczniku lub płaskiej suszarce i nadaj mu kształt dłońmi.
- Zostaw do wyschnięcia z dala od kaloryfera, piecyka i bezpośredniego słońca, a w połowie suszenia odwróć.
Nie wieszaj go na klamerkach ani na wieszaku: ciężar wody je rozciąga. Suszarka bębnowa tylko wtedy, gdy pozwala na to metka. Jeśli jesienią nie możesz suszyć na zewnątrz, zobacz, jak suszyć pranie w domu bez wilgoci i nieprzyjemnego zapachu.
Jak uratować skurczony wełniany sweter
Jeśli skurczył się tylko trochę, czasem da się go częściowo odratować:
- Napełnij miskę letnią wodą i rozpuść w niej czubatą łyżkę odżywki do włosów lub łagodnego szamponu.
- Zostaw sweter do namoczenia na około trzydzieści minut, żeby włókno się rozluźniło.
- Wyjmij go bez płukania, odciśnij wodę ręcznikiem i stopniowo rozciągaj, wzdłuż i wszerz.
- Zostaw do wyschnięcia na płasko w wybranym kształcie.
Jeśli wełna jest mocno zbita i twarda, to znaczy, że się sfilcowała i nie wróci do dawnego rozmiaru: ten trik pozwala odzyskać kilka centymetrów, ale cudów nie zdziała.
Jak przechowywać wełnę do następnej zimy
Wypierz ubrania przed schowaniem: plamy i zapach ciała przyciągają mole. Swetry przechowuj złożone, nigdy na wieszaku, w suchym miejscu, z woreczkami lawendy lub kostkami cedrowymi. Jeśli widzisz już dziury, tu wyjaśniamy, jak pozbyć się moli odzieżowych.
Dzięki zimnej wodzie, niewielkiemu ruchowi i suszeniu na płasko twoje swetry przetrwają wiele zim. Jeśli chcesz przygotować dom na chłody, zajrzyj do naszej kolekcji do domu.
Najczęstsze pytania
W jakiej temperaturze prać wełnę?
Na zimno lub maksymalnie w 30 °C, chyba że metka wskazuje inaczej. Pierz i płucz w tej samej temperaturze, aby uniknąć szoku termicznego.
Czy można używać płynu do płukania przy wełnie?
Zwykle nie jest to potrzebne: dobry detergent do wełny sam zmiękcza ubranie. Jeśli już go używasz, wybierz płyn do tkanin delikatnych i dodaj go niewiele.
Jak prać wełnę, żeby nie gryzła?
Dobrze ją wypłucz, żeby nie zostały resztki detergentu, a do ostatniego płukania dodaj trochę odżywki do włosów. Mimo to gryzienie zależy przede wszystkim od grubości włókna: cieńsza wełna merino gryzie dużo mniej.