Met de eerste koude nachten komt elk jaar dezelfde vraag terug: wat is het beste haardhout? Het antwoord bestaat uit twee delen. De houtsoort telt, maar nog belangrijker is dat het hout goed droog is. Goed hout dat slecht gedroogd is, rookt, maakt het glas vuil en geeft weinig warmte. We vertellen je hoe je het kiest, hoe je controleert of het droog is en hoe je het tot het voorjaar bewaart, of je nu een open haard, een inzethaard of een houtkachel hebt.
Beste haardhout: de meest gebruikte houtsoorten
- Steeneik. Steeneikenhout is in een groot deel van Spanje het meest gewaardeerd: het is dicht, brandt langzaam, vormt een goed gloeibed en geeft urenlang warmte. Het is meestal ook een van de duurste soorten.
- Eik. Ook dicht en langzaam brandend. Eik moet langer drogen dan de meeste andere soorten.
- Olijf- en amandelhout. Ze branden heel goed en met een mooie vlam. Het hout komt meestal van snoeiwerk en gerooide bomen op boerenbedrijven.
- Eucalyptus. Komt veel voor in het noorden en westen van Spanje. Vat snel vlam en geeft veel warmte, maar is sneller op dan steeneik. Werkt goed in combinatie met dichter hout.
- Den. Bevat veel hars: vat in een handomdraai vlam, maar laat meer roet achter in de schoorsteen en op het glas. Gebruik het als aanmaakhout, niet als je belangrijkste brandhout.
Een combinatie die werkt: dun dennen- of eucalyptushout om het vuur op gang te brengen, en steeneik of eik om de warmte vast te houden.
Droog haardhout: daar draait het om
Vers gezaagd hout kan voor ongeveer de helft van zijn gewicht uit water bestaan. Tijdens het branden gaat er energie op aan het verdampen daarvan: het hout verwarmt minder, geeft meer rook en laat meer aanslag achter in het rookkanaal. Ideaal is hout met minder dan 20% vocht.
Zo zie je dat het hout droog is:
- het heeft scheurtjes aan de uiteinden en een doffere kleur;
- het weegt weinig voor zijn formaat;
- de schors laat makkelijk los;
- als je twee blokken tegen elkaar slaat, klinkt het droog en hol, niet dof;
- tijdens het branden sist het niet en komt er geen schuim uit de uiteinden.
Koop je vaak hout? Dan geeft een houtvochtmeter binnen een paar seconden uitsluitsel: steek de pinnen in een vers gekloofd vlak, niet in de schors.
Haardhout kopen: wat vraag je?
- Wanneer is het gezaagd? Lichtere houtsoorten drogen, eenmaal gekloofd, in 6 tot 12 maanden in de buitenlucht; dichtere soorten zoals steeneik en eik kunnen anderhalf tot twee jaar nodig hebben.
- Wordt het per gewicht of per volume verkocht? Per gewicht is nat hout duurder dan het lijkt: je betaalt voor water. Bij verkoop per volume (kubieke meter of stère) vraag je of de blokken gestapeld of los worden geleverd.
- Hoe groot zijn de blokken? Ze moeten ruim in de haard of kachel passen. Dunnere blokken drogen sneller.
Wordt het hout nat geleverd? Stook het dan nog niet: bewaar het voor de volgende winter en koop voor nu een kleine hoeveelheid droog hout.
Haardhout bewaren zonder dat het vochtig wordt
- Houd het los van de grond met pallets of latten, zodat het geen vocht uit de bodem opneemt.
- Dek het alleen aan de bovenkant af. Een afdakje of een zeil erover beschermt het tegen regen; de zijkanten moeten open blijven, zodat de lucht kan circuleren. Hout dat in plastic is ingepakt, gaat uiteindelijk schimmelen.
- Stapel het in luchtige rijen, het liefst op een plek met zon en wind, en laat een handbreedte ruimte tussen de stapel en de muur.
- Binnen alleen hout voor twee of drie dagen, in een mand of houtrek naast de haard. Veel hout in huis brengt vocht en beestjes mee.
Wat je nooit moet stoken
- geverfd, gelakt of behandeld hout, ook restjes van meubels en bouwafval;
- spaanplaat en multiplex, vanwege de lijm;
- pallets waarvan je de herkomst niet kent, omdat die met chemicaliën behandeld kunnen zijn;
- plastic, verpakkingen en tijdschriftpapier;
- groen of beschimmeld hout.
Ze geven niet alleen schadelijke rook af, maar maken ook de haard vuil en kunnen het glas van de kachel beschadigen.
Beter aansteken, met minder rook
Probeer het vuur eens van bovenaf aan te steken: onderop twee of drie dikke blokken, daarop dunnere blokken en aanmaakhout en helemaal bovenop een aanmaakblokje. Het vuur brandt geleidelijk naar beneden, het rookkanaal warmt sneller op en er ontstaat minder rook. Zet bij een kachel of inzethaard de luchttoevoer bij het aansteken helemaal open en draai hem iets dicht zodra er gloed is. Wordt het glas zwart? Hier lees je hoe je het glas van de haard schoonmaakt.
En dan de veiligheid: laat de schoorsteen minstens één keer per jaar vegen, het liefst vóór de winter; zet een haardscherm voor de open haard als er kinderen of huisdieren in huis zijn, en overweeg een koolmonoxidemelder te plaatsen. Heb je een kat? Lees dan ook hoe je weet of je kat het koud heeft. En om je huis klaar te maken voor de winter: neem een kijkje in de winkel van Velia Select.