Je kat plast naast de bak, op de badmat of zelfs op je bed. Frustrerend, maar hij doet het niet uit wraak. Hij vertelt je iets: er is iets mis met zijn gezondheid, met de kattenbak of met zijn omgeving. In de herfst kan het vaker gebeuren: je kat gaat minder naar buiten, de bak raakt sneller vol, en bezoek of vuurwerk kan voor stress zorgen. Zo zoek je uit wat er speelt en los je het stap voor stap op.
Stap 1: sluit eerst een medische oorzaak uit
Begint je kat ineens in huis te plassen, terwijl hij altijd netjes de kattenbak gebruikte? Laat hem dan eerst nakijken door de dierenarts. Een blaasontsteking, blaasgruis, nierproblemen of pijn door artrose kunnen ervoor zorgen dat een kat de bak gaat mijden: hij koppelt de pijn aan die plek en zoekt een andere. Ga zo snel mogelijk naar de dierenarts als je merkt dat hij:
- vaak naar de bak gaat en steeds maar een beetje plast;
- perst, miauwt of piept tijdens het plassen;
- bloed in zijn urine heeft.
Let op: een kater die perst en niets of bijna niets kwijt kan, moet meteen naar de dierenarts; bel buiten openingstijden de spoeddienst. Een verstopte urinebuis is een spoedgeval.
Stap 2: kijk kritisch naar de kattenbak
- Genoeg bakken. De vuistregel: één kattenbak per kat, plus één extra. Met twee katten heb je dus drie bakken nodig, het liefst op verschillende plekken.
- Groot genoeg. De bak moet ongeveer anderhalf keer zo lang zijn als je kat, zonder staart. Een oudere kat met stijve gewrichten stapt makkelijker in een bak met een lage rand.
- Met of zonder kap. Een overkapte bak houdt de geur binnen, en dat vinden sommige katten vervelend. Probeer eens een open bak.
- De korrels. Veel katten hebben een voorkeur voor fijne, klonterende korrels zonder parfum. Ben je onlangs van merk of soort gewisseld? Ga dan terug naar de oude korrels, of wissel geleidelijk: meng een week lang elke dag wat meer nieuwe korrels door de oude.
Stap 3: houd de bak echt schoon
Een kat heeft een veel fijnere neus dan jij. Schep de klonten en de ontlasting minstens één keer per dag uit, liever twee keer. Ververs regelmatig alle korrels en was de bak dan met heet water en een milde zeep zonder parfum. Gebruik geen chloor of ammoniak: ammoniak doet een kat denken aan urine, en sterke geuren schrikken hem af. Stinkt de bak ondanks alles? Lees dan ons artikel over wat je doet als je kattenbak stinkt.
Stap 4: kies de juiste plek voor de kattenbak
- Zet de bak op een rustige plek, niet in een drukke doorloop en niet naast de wasmachine of de cv-ketel, die ineens lawaai kunnen maken.
- Zet hem niet naast het eten en drinken: katten eten en plassen niet graag op dezelfde plek.
- Zorg dat je kat er altijd bij kan, ook als er een deur dicht is. Woon je in een huis met meerdere verdiepingen, zet dan op elke verdieping een bak.
- Staat de bak in de schuur, de garage of een koude bijkeuken? In de herfst en winter is dat geen fijne plek. Zet hem liever binnen, op een warme en rustige plek.
Stap 5: neem stress weg
Een verhuizing, een verbouwing, een baby, een nieuwe kat of een buurkat die door het raam naar binnen kijkt: het kan allemaal een reden zijn waarom je kat in huis plast. Rond Sint-Maarten en oud en nieuw spelen ook aanbellende kinderen en vuurwerk mee. Wat helpt:
- een vast ritme bij eten en spelen;
- elke dag een paar korte speelsessies (ideeën vind je in ons artikel over je kat binnen bezighouden);
- laat hem werken voor een deel van zijn eten, bijvoorbeeld met een anti-schrokbak, zodat hij iets omhanden heeft;
- bij meerdere katten: voerbakken, waterbakken en kattenbakken op verschillende plekken, zodat de ene kat de andere niet de weg kan versperren.
Plassen of sproeien?
Doet je kat het op een horizontale plek, zoals de vloer, het bed of de bank, dan is het meestal gewoon plassen. Spuit hij staand een klein straaltje tegen een muur of gordijn, met een rechtopstaande, trillende staart, dan is hij aan het sproeien: hij markeert zijn territorium. Dat komt vooral voor bij katten die niet gecastreerd of gesteriliseerd zijn, en bij spanning met andere katten. Castratie of sterilisatie helpt vaak; overleg dit met je dierenarts.
Kat plast naast de bak: zo maak je de plek goed schoon
- Dep verse urine meteen op met keukenpapier. Niet wrijven.
- Maak de plek schoon met een enzymreiniger voor dierenurine. Gewone schoonmaakmiddelen halen de geur weg voor jouw neus, maar niet voor die van je kat, en dan komt hij terug. Test het middel eerst op een onopvallend plekje.
- Gebruik geen ammoniak of chloor.
- Maak de plek daarna een tijdje minder aantrekkelijk: zet er zijn voerbak of een speeltje neer, of leg er aluminiumfolie op.
Meer tips lees je in ons artikel over kattenpisgeur verwijderen.
Wat je beter niet doet
Straf je kat nooit en duw zijn neus er niet in. Daar wordt hij alleen banger van, en dan gaat hij juist stiekem op andere plekken plassen. Beloon hem liever als hij de bak gebruikt, met een rustig woordje of een snoepje. Vaak los je het op met een paar kleine aanpassingen.